In the dictionary of Dehkhoda, the kilim is defined as "a famous covering, woven from goat and sheep hair. Garment? The famous pashmin that is woven from sheep's wool. Carpet, this hand woven fabric has many uses and has been used in various fields. kilim mats, bags and kilim handicrafts are among the famous types of these kilim weaves. A kilim is a type of flat fabric without piles, which consists of taropods and does not have knots and long piles like a carpet. In the texture of the kilim , the thier and softer the ya is, the higher the quality of the woven product, therefore, in the kilim in which fluff (wool from the area under the neck or armpit of the sheep) or merino wool is used, the kilim has a much higher quality. The fame of hand-woven kilims, which Iran is famous for its texture and production, has covered the whole world and one of its origins is Iran.

kilim in Persian language and literature

The roots of this product are so deep that the kilim has been well used in literature and proverbs. For example, the well-known example of pulling your kilim out of the water, which is an allusion to being bo and being saved, or the famous example of Pato, don't make your kilim longer than your rug, which refers to not interfering in something or something. Likewise, it is mentioned in poetry and literature, such as a poem by Saadi that says:

Dehl's song was not hidden
under the carpet and hidden love.

Or in another place, a poem by Ferdowsi that says:

To the feet inside the shoes and on the body of the kilim 
to the load inside gems, gold and wire

Carpet in Iran

A kilim with motifs inspired by the culture and customs of each region and the creative mind of its weaver is woven from animal or vegetable fibers on vertical and horizontal looms, and it is the role, design, and fibers used in its texture that are the method of production and texture. determines As one of the oldest kilim of mankind, the kilim is simply woven. in such a way that it was passed through the weave one by one under and over each other. Since the fibers used in carpets are perishable, for this reason, as it should be, there is nothing left of these carpet products from ancient times to be able to refer to them. Carpet weaving in Iran dates back to more than 8000 years ago, and the proof of this claim is a hand-woven fabric found on the southeaste edge of the Caspian Sea. Also, a 6000-year-old hand-woven fabric found in Susa, which was evidence of carpet weaving in this region. Therefore, every coer of Iran is famous in the world for some kind of carpet weaving. 

Carpet in ancient Egypt

Studies conducted in ancient Egyptian finds show the use of carpets around 3000 years ago. But due to the similarity of the texture of the early fabrics to the current texture of the kilim , it can be said that in the past, this type of rug was woven using thicker fibers.

Carpet weft taro

Usually, the thread of the carpet is made of cotton and wool, and sometimes silk thread, and its weft is made of wool, fluff and silk threads in a colored way. This product has different names in Persian language and literature. For example, Galim in Afghanistan, Gilim in Ukraine, Badas in the Caucasus, Liat in Syria and Lebanon, Chilim in Romania, as well as Kilim in Turkey, which is adapted from the same word in English, and is also a dialect in countries such as Poland, Hungary, and Saudi Arabia. It is different and it is mostly called kilim. 

kilim patte

Carpets were mostly woven with broken (geometric) pattes. These motifs mostly include rhombus, triangles, quadrangles, types of flowers, bushes, cashews, hexagons, types of domestic and predatory animals and many other motifs. There are various types of kilims , which can be called Glimcheh, Musnad, Khorjin, Vei, Javal, etc. mentioned. In our country, Iran, most rugs are woven in the provinces of Zanjan, Fars, Kurdistan, Mashhad, Ardabil, Gorgan, Kerman, Baluchistan, Azerbaijan, etc. Medium kilimsmusually have dimensions of one meter by two meters.

Carpet weaving method 

Iranian rugs are produced in two ways, Sufi and Karbas, in standing or vertical dars, as well as in horizontal or ground state. A woven carpet includes the following components:

Chain weaving or braid weaving, white border or according to the taste of the weaver, shirazeh, simple border, border with text, tapestry, background and the motif itself. The carpet belongs to Kermanshah province.  It is called Harsin carpet, which has a special reputation. Vei carpet is from Azerbaijan province and apparently this carpet is like a carpet, but it does not have piles that create a relief on this type of carpets, and today there is a machine-made version of it called carpet-carpet in the market. Two-sided carpet is a type of carpet from Ardabil province, which has the same shape on both sides of the carpet and has a variety of colors and pattes .

All kinds of rugs and carpet weaving in Iran

In Iran, carpets are woven in different ways, and in this part, a brief introduction about these methods is given. Many scientific articles have been written about these weaving methods and also the difference between these types of weaving at the university level, among which the following articles can be mentioned, such as: "The role of carpet weaving in rural development", "How to promote carpet weaving in the present era" and "The use of motifs". "Glime on mode clothes" and... which you can click on and read for more information. In order to get to know more about the types of Iranian rugs, they are introduced in this section so that the enthusiasts and enthusiasts of this fascinating and charming art can get to know more about it.

Types of Iranian carpet fabrics

1- Shirikipich kilim 

"Shirikipich" kilim is one of the most prominent handwovens of rural and nomadic women of Sirjan city, which has made this region registered as a world kilim city in UNESCO and the World Handicrafts Council.

Features of Shiriki Bich carpet

The characteristic of Shiriki is that, unlike other types of kilim in which the threads create the product, the weft in this kilim weave does not play a role in the texture and only coects the threads to each other and makes the cream thread stronger with the threads. The word "Shiriki Pich" means a blanket for a horse, and probably in the past, this fabric was used only for this purpose. Another unique feature of Shiriki Beech is the subjectiveness of its design, which means that symbols and pattes are woven on the background without a previous map. Although in recent years, the younger weavers have distanced themselves from the mind of weaving and sometimes use maps for the main roles, but the older weavers are still loyal to what they have in mind and leaed from their ancestors.

Shiriki Pich is the name given to it by the nomadic and rural weavers of Kerman. It looks like a carpet and it is woven with knots like a carpet, and unlike other types of kilim where the weft completes and shows its motifs, the weft only coects the threads to each other and is hidden behind the flesh (piles) and caot be seen. Shiriki Beech motifs go beyond the geometric range and sometimes achieve balance and harmony from the combination of asymmetric motifs. The motif of the jake plant can be seen among the Shiriki Beech motifs, with two round flowers embedded in them, which are symmetrical to each other. The borders of these rugs are often chained and composed of a repeated geometric shape that is placed between two parallel lines. These margins are called wheel margins. The flower of the Glim text is Kashmiri, which fills the entire text with its repetition.

This beautifully patteed carpet, which is also used to produce carpet bags, carpet panels, and chair covers, has been a part of Iran's non-oil exports in the past years and has many customers in the markets of some European and Arab countries.

2- Vei carpet

It is not only one of the famous rugs of Ardabil and East Azarbaijan provinces, but also one of the most prominent sumacs in Iran. We know that sumac weaving is not unique to East Azarbaijan and Ardabil provinces and other types of it are woven in other provinces such as Kerman, Khuzestan, Fars and Khorasan. Vaish texture past Ardabil province is also common in East Azarbaijan province. Also, Vai weaves are woven in Turkey, Azerbaijan Republic and some regions and countries that used to be a part of Greater Iran and were separated from Iran during the Qajar period. Today, these countries are goveed as an independent country and border with Ardabil and East Azerbaijan provinces. The villagers of the mentioned provinces are also involved in the weaving of this unique type of carpet due to their intermingling with these nomads. The process of producing this type of carpet was homemade in the begiing and also today, and the work tools are all prepared on site.

Design and patte of Vai carpet 

The entire vaished surface is covered with designs, pattes and micro-pattes that are subjective and taken from the geometric pattes of domestic and wild animals in the area. Therefore , characters such as deer, deer, wolf, herd dog, turkey, chicken, donkey, horse, cat, snake, eagle, sheep, goat, camel, lion, fox, jackal, peacock, local birds, etc. are among the characters that In a very beautiful and geometrical way, they are imprinted on the vaished texture . It seems that the nomads, in order to have a thicker base than a regular kilim , after the experiences they get from producing rugs, start producing vei, and in fact, "Vei" and "Shirki and Pitch" are the last places where the weavers stop producing this model. The product has progressed to rugs and carpets and has completed the evolution of rug weaving products and derivatives.

3- Rug

It is one of the Iranian carpets that are made in the villages around Sanandaj and Bijar using weaving methods and other raw materials. Its difference from ordinary rugs, as its name suggests, is that it is small and its motifs are more diverse than rugs, for example, the rugs of Kurdistan province mostly have simple shapes and the motifs are mostly filled with horizontal lines, while Kurdistan rugs often have diverse motifs.

One of the examples of the familiar and prominent name of this product model is Metkazin rug. Metkazin rug is one of the most original weaves of Mazandaran. The length of this rug varies from 100 to 150 cm and its width from 60 to 90 cm, and the weavers sew its pieces together from the length (side) to have a wider kilim . The warp of this product model is made of cotton ya with a score of 20, twelve la, and the weft is made of wool, but in the past, both the warp and weft were made of woolen ya.

4- Gilim Zillow

In most of the rural areas of Iran, this carpet model is woven with cotton thread and is mostly used as an underlay for summer. In most parts of Iran, zilo is woven with looms, but in the rural areas of Tehran, Kashan, Yazd and Saveh, it is produced by carpet weaving. It has a rough appearance and is not comparable to other types of this product model in terms of variety of colors and pattes, and it has less variety of colors.

Also, the origin of this carpet model can be considered Yazd. The name of the city, Yazd, comes to mind as an original souvenir of this city. Not long ago, this city was introduced as Zillow Global City. Zilo is one of the foundations of rural and agricultural areas of Yazd. This hand-woven fabric, which is mostly used in the tropical regions of Iran, for example, on the edge of the desert and in the south of the country, is the opposite of the rug. Because its material is vegetable and cotton and is suitable for farming areas, while the kilim is made from sheep wool, which is specific to livestock farming and cold regions.

5- Glim Plus or Pallas

These types of carpets are coarsely woven and the taro is made of cotton. This model is a one-sided kilim . In Plus, the so-called cheleh threads are not colored, which makes it different from Jajim. The weaver twists the uncolored wool threads into the head and the bottom (two horizontal wooden bars in the loom) and with the help of colored wefts made of wool and sometimes cut used fabrics, he makes pattes. Plus is much simpler and more basic than Jajim in terms of design and role.

The most famous Glim Plus is woven in the Turkmen region of the Sahara, which is also called Glim Palas. Turkmen blankets are famous and are of the type of carpet with woolen roots hanging on the back. In Yazd and other parts of Iran, especially among the nomads, this kilim is also woven. Because Glim Plus is woven with wool, it does not transfer moisture up from the ground or its surroundings. For this reason, it is used in carpeting the floor of nomadic tents or making the black of a tent, which is often used in wet and undrained lands, as well as in rural houses.

6- Musnad carpet

The origin of this type of carpet is Ardabil, and it is woven in the amber of Ardabil, and it can be said that the pattes of this carpet are adapted from Shiriki Pich, and usually the tranji is less visible in the middle, and the text flower, which is called Kashmiri, is filled throughout with repetition and other flowers. which are used in this weaving are: Khara, Garmai flower, Shah Abbasi flower, Jaffa flower and there is a border in this rug which is called Vakili border and the other one is called Charkhi border. One of its famous species is called Susani.

The motifs of this weaving, like all nomadic and iran handicrafts, are inspired by the beautiful and pristine nature of the villages and have a direct relationship with the environment, time and place conditions, culture, customs and traditions of the people of Nemin region and its surrounding villages.

Masand specifications

1. The motifs are intricate and due to the weaving method of this rug, the vertical lines are woven in steps.

2. The geometricity of the pictures, in such a way that curved and revolving lines are not seen in the Masnad.

3. There are no color restrictions in Musnad motifs, and the hand weaver is completely open in the variety of colors.

4. In the Masand text, the role of the subjects is usually separate and independent, and the lines are not related to each other.

5. The motifs and motifs of the Musnad materials are completely unique and distinguish the Musnad from other kilim .

6. The Musnad rug has symmetry in both width and length directions.

7. The motifs of the Musnad text are often surrounded by a row of borders.

8. Margins are composed of motifs and motifs coected and repeated.

9. Roles taken from animals and livestock, animal body parts, animal - crab - fish - sheep - owl - ram's head, etc. and also inspired by folklore (dresses, make-up, local dances) and body parts (cloud and bow ) and... and the roles taken from nature. bush - leaf - spike - water atmosphere - wave - flower spike - grassy bush - flower - Karabaghi.

7- Gilim Jol

Most of the cattle coverings that are woven from carpets are jel. On the front, the motifs are in the form of needlework, which is sewn on after the completion of the simple background texture. In this type of rug, the fabrics can be used on one side and have back and front. Gel is used to cover the sweaty ends.

8-  Sajjad kilim 

It is a type of rug that, as its name suggests, is used for performing prayers. This product model, which is designed and woven with a patte of the altar, is light so that the worshiper can easily carry it and take it with him to pray anywhere. In the past, many people used to perform congregational prayers and Friday prayers in the mosques of the city. Due to the increase in the number of people, they used to pray in the courtyard or in a part of the mosque that was not carpeted. would fix In this model of the product, less complex motifs were used so that the senses of the worshiper would not be disturbed during the prayer, and for this reason, it is simple in terms of color and patte, and has more of an altar and arch, and less geometric motifs are used in Um.

9- Chigh or Chigh kilim 

Chigh, which is a wicker weave with a width of approximately 150 cm, and different pattes are created on it by colorful woolen threads, is one of the products of the nomadic areas of our country, which is used to protect the surroundings of black tents.

In most countries, it is used for the tent wall by dividing the tents. The rugs do not have a back and front, and they have the same beauty from both sides. The special motifs of qiq are the same as the traditional pattes of carpets, which have been changed according to the weaving method, due to the large unit of weaving in qiq, which is a reed.

 Preparation of the scream kilim 

To prepare chigh, the necessary straw is provided from around the rivers and then it is split and divided into four parts so that the width of each part is close to one centimeter. . The weavers, who are usually nomadic women, either remember the desired design for the preparation of the product and mentally divide it into different parts and weave each straw according to it, or they draw the design on paper and each straw on the map. They spin ya, which is more true for women in the first category. These designs, which are completely original and traditional, are diverse and beautiful and include characters such as lion, deer, deer, etc. Each hand that is woven consists of 32 straws, which are woven into the bundles if necessary.

Chig can be considered one of the most important and valuable handicrafts of nomads, which is very beautiful apart from its very important use in the life of nomads, which is of course due to the capable and artistic hands of nomad women through its pattes and coloring. This texture is used as a fence around the black tent or (sheep fence) and of course any place where they want to divide that space in some way. They also use the qiq rug to protect small lambs in the cold season and place it in the coer or back of the tent and cover its floor with straw to protect the lambs and goats from disease.

Main ingredients

The main materials of most of these handicrafts are goat hair, sheep (in some cases camel) wool. Of course, vegetable fibers are also used in some cases, such as cotton, which plays a role in many purchases of Iranian handicrafts . As it is known, handicrafts originate from livestock and agricultural products. They use reeds (plant fibers that are provided from around the rivers) and goat hair (sometimes wool and sometimes colored yas) to make chig. Although the tools used are simple and basic, for example scythe, knife, file, lid, scissors and needle... but the main element that makes this "art-craft" emerge is the skill and taste of its weavers.

kilim bag

10- Mattress

One of Iran's decorative-use handicrafts is called "mafaresh". It is a hand-woven rug with a rectangular shape and a box-shaped door, which is used to transport quilts and mattresses or household items during nomadic migrations. Its motifs are sometimes prominent and additional. Mofarsh's carvings and paintings are attractive and happy, and its production is mostly in Ardabil, among tribes and tribes including Kerman tribes and Shahson tribe. How to maintain it, willow protection, continuous humidity, heat and fire, radiation? It is directly and continuously exposed to the sun, chemical bleaches and sharp objects and can be washed with lukewarm water and soap and ordinary non-acidic detergents.

11-Other carpet fabrics 

There are other rugs, such as the Kashe  or Kuche kilim , which is originally hand-woven by the Turkmens, as well as the Chente kilim , which is similar to Khorjin and is woven in Fars, and the proverb, "We have nothing in the Chente", refers to the same model of product, which is also thrown on the four legs. They used to pour provisions and necessities inside it. Similarly, another model of rugs is the joval, which is used to pour food or store it in some ways and it looks like a bag. Put your unreasonable expectations from your people in their place and if you see their faults as big and numerous, be fair and look at your own faults as well. 

ریشه بافت گلیم را در آسیای مرکزی، شرق اروپا، خاورمیانه و آفریقا را در میان عشایر می توان پیدا کرد. در حقیقت هرجا که دامپروری در جریان بوده، گلیم بافی هم شکل گرفته؛ چرا که تاریخچه این هنر با سبک زندگی دامپروران پیوندی عمیق دارد. از همین رو هرجایی مانند برخی مناطق ایران که تمرکزی از پرورش دهندگان دام وجود داشته باشد، می توانید مکتبی از بافت گلیم ایرانی را هم پیدا کنید. 

بسیاری معتقدند از آن جایی که بافت گلیم آسان تر از فرش بوده، احتمالاً ابتدا انسان دوران باستان گلیم می بافته و بعدها به فکر بافت فرش افتاده است. قدیمی ترین گلیم جهان در مصر باستان پیدا شده و در مجموع مورخان معتقدند از ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح مردم دنیا، توانایی بافت گلیم را داشته اند. تقریبا همان زمانی که انسان ها فهمیدند چگونه پشم بز و گوسفند را بتابانند و آن را به نخ تبدیل کنند. 

پیش تر در تاریخچه فرش دستباف ایران هم گفتیم که فرش در این سرزمین وام دار عشایری بود که فلات ایران را درمی نوردیدند. از این رو گلیم بافی در ایران هم تاریخی قدیمی و کهن دارد و انواع بافت گلیم را در ایران می توانید ببینید.

تفاوت های گلیم و فرش

بسیاری از خریداران این سوال را از فروشنده ها می پرسند که فرش با گلیم چه تفاوتی دارد؟ کنار هم قرار دادن یک فرش دستباف و یک گلیم دستباف، به خوبی تفاوت های آن ها را آشکار می کند و شاید هر توضیحی نتواند به خوبی این تجربه دیداری، مسئله را برای شما مشخص کند. اما به هر روی در مقام توضیح کمی تخصصی تر اینجا چند مورد از تفاوت های فرش و گلیم را بیان می کنیم. 

• مهم ترین چیزی که فرش را از گلیم متفاوت می کند، مسئله پرز است. فرش های دستباف پرز دارند و گلیم ها ندارند. پرز همان چیزی است که به فرش بُعد می دهد. در واقع اگر یک گلیم و فرش را کنار هم قرار دهید، می بینید که فرش بعد دارد و گره های بافته شده رو تار و پود به کمک پرز به فرش بعد می دهند؛ اما در گلیم چنین نیست و شما گره بافته شده روی تار و پود را می بینید.

• موضوع بعدی سختی کار بافت و زمانی است که برای بافت یک فرش و یک گلیم صرف می شود. گلیم ها خیلی راحت تر از فرش بافته می شوند و خیلی زودتر هم به پایان می رسند. از این رو شاید بافت گلیم به صرفه تر به حساب بیاید؛
• تفاوت مهم دیگر این است که قیمت فرش تفاوت فاحشی با گلیم دارد و به مراتب گران تر است، مخصوصا فرش دستباف.
• گلیم ها روی دارهای افقی بافته می شوند و فرش ها عموماً روی دارهای ایستاده و این هم هم یک تفاوت دیگر این فرش و گلیم با یکدیگر است.
• همچنین مسئله بعدی که تفاوت زیادی بین فرش و گلیم ایجاد می کند، ابعاد این دو محصول است. گلیم ها اغلب چندان بزرگ نیستند و بر خلاف فرش، می توانند نقش اول خانه ها را برای دیزاین بازی کنند و معمولا در حاشیه ها انداخته می شوند.
• ابعاد کوچک و متفاوت گلیم موجب می شود، اغلب از آن ها برای پوشاندن کف اتاق های کوچک، راهروها و گوشه و کناره های خانه های استفاده شود.

انواع بافت گلیم ایرانی

چند دسته بندی کلی برای شناخت انواع بافت گلیم ایرانی وجود دارد. گلیم ها را بر اساس نوع بافت به سه دسته زیر تقسیم می کنند:

• گلیم ساده باف
• گلیم برجسته
• گلیم ورنی

محل های بافت انواع گلیم ایرانی

همچنین گلیم ها هم مانند فرش ها، بر اساس محل جغرافیایی بافت شان هم قابل دسته بندی هستند:

• گلیم هرسین
• گلیم بلوچی
• گلیم مازندران
• گلیم شاهسون
• گلیم قشقایی
• گلیم سنه
• گلیم افشار
• گلیم لری
• گلیم خمسه
• گلیم زرند
• گلیم ترکمن
• گلیم عنبران

فرمت بافت گلیم ایرانی

همچنین گلیم ها می توانند بر اساس فرمت بافتشان هم خیلی جزئی تر هم دسته بندی شوند.      

•   گلیم با بافت تار رو
•  گلیم با بافت پود رو
•   گلیم اریب باف

گلیم ایرانی دستباف پود رو

گلیم های پود رو هم چهار دسته بندی جزئی تر دارند:

•    گلیم ساده
•    گلیم سوماک
•    گلیم پود آویز
•    گلیم برجسته

گلیم ایرانی دستباف اریب باف

گلیم های اریب باف هم به دو دسته تقسیم می شوند:

•     چرخ باف
•     موج باف

تاریخچه گلیم ایرانی دستباف

همانطور که گفتیم تاریخچه گلیم با تاریخ زندگی عشایری و بیابان و صحرا گردی پیوندی عمیق دارد. این کالای زیبا به عنوان زیرانداز چادرها، دارایی قابل فروش و ذخیره ای ارزشمند، وسیله ای برای حمل کالا روی حیوانات در معنی خورجین و امثال آن و همچنین به جای در و پنجره چادرها و به عنوان وسیله ای برای حفاظت چادر و چادرنشین ها از سرما استفاده می شد. 

رونق گلیم بافی چنان در طول تاریخ زیاد شده بود که در قرن ۱۷ و ۱۸ در فلات مرکزی ایران به عنوان جزئی جدانشدنی از جهیزیه دخترها به حساب می آمد و شهرهای فراهانی به عنوان مرکز تجارت گلیم شناخته می شدند و تاثیر فراوانی روی تجارت و اقتصاد شهرها داشت.

در این زمانه هر روستایی که کارگاه تولید گلیم داشت به این معنی بود که یک ایل بزرگ یا قومی از عشایر در آن ساکن شده اند و زندگی یکجانشینی در پیش گرفته اند. همین جریان یکجانشینی و روی آوردن به زندگی شهری موجب تغییراتی در ساختار گلیم ها هم شد.

بعدها اقبال عمومی به گلیم ها و راه یافتن آن ها به بازارهای جهانی هم موجب ایجاد موج تغییراتی، در بافت گلیم ها و طرح و نقشه های آن ها شد. به گونه ای که گلیم های سنتی را تنها می شد در نواحی سنتی تر و دور از مدرنیته دید. 

افغانستان که یک از بسته ترین کشورهای منطقه است؛ به مدد همین عدم ارتباط و زندگی سنتی یکی از آخرین مناطقی است که هنوز می توان در آن سنت های قدیمی بافت گلیم را یافت. در ایران معاصر هم تاسیس مدرسه صنایع مستظرفه، موجب تحولی در گلیم بافی شد.

در این مدرسه کارگاه هایی برای بافت گلیم هم تدارک دیده شده بود و اساتید مجربی از اطراف ایران برای آموزش هنرجویان گرد هم آمدند. استاد عیسی بهادری یکی از مهم ترین شاگردان پرورش یافته در این مدرسه است که چهره ای مهم و تاثیرگذار در تاریخ معاصر بافندگی به ویژه گلیم ایران است.

مهم ترین شهرهای بافنده گلیم

به طور کلی همه شهرهایی که در مسیر حرکت ایلات و عشایر ایرانی بودند حالا مرکزی برای تولید گلیم هم هستند. امروزه در بسیاری از شهرهای ایران می توانید کارگاه های بافت گلیم را پیدا کنید؛ ولی شاید مهم ترین شهرهای بافنده گلیم این ها باشند: 

• زنجان
• مازندران
• شیراز
• ساری
• سنندج
• سیرجان
• هرسین
• زابل

گلیم زنجان

مثلاً در نواحی شمال غربی و غربی ایران به وفور می توانید گلیم شاهسون پیدا کنید. زنجان یکی از این مراکز است و در آن گلیم های زیبای شاهسون که بافته دست بازماندگان ایل بزرگ شاهسون است را به خوبی می توانید پیدا کنید. 

از گلیم های بافته شده در این منطقه به عنوان پوشش روی اسب هم استفاده می کنند و در میان سوارکاران بومی منطقه بسیار رایج است که گلیم برای انداختن روی اسب شان بخرند.

پنج قبیله در جنوب ایران زندگی می کردند با نام های اینانلو، بهارلو، شیباری، جباره و مسیری که به این خمسه معروف بودند. باشندگان این ایل یکی از معروف ترین گلیم های ایران را می بافند که به گلیم خمسه معروف است و حالا می توان آن را در شیراز یافت. این گلیم هم در دسته گلیم های سوماک قرار می گیرد.

در بافت این گلیم از رنگ های تیره و طرح های لوزی که برگرفته از اجرام فلکی است، استفاده می شود. البته که اکنون و با تغییر ذائقه ها ممکن است شما در میان گلیم های خمسه، گلیم هایی با زمینه روشن هم پیدا کنید.

گلیم مازندران

گلیم بافی و جاجیم بافی در مازندران نیز از دیرباز رونقی فراوانی داشت. کرچال دستگاه و کارگاهی بود که زنان روستایی در آن گلیم و جاجیم می بافتند و حالا هم نمونه های فراوانی از آن در مناطقی چون آلاشت، لفور و یا هزار جریب دیده می شود.

در مازندران به دلیل رطوبت فراوان، مرسوم بود که کف خانه را با نمد می پوشاندند و بعد روی نمد را با گلیم فرش می کردند. همچنین در خانه های جنگلی و چوبی از گلیم برای پوشاندن دیوار و حفظ خانه از سرمای بیرون هم استفاده می کردند. اکنون در آلاشت سوادکوه گلیم های فراوانی بافته می شود. همچنین در نواحی سنتی تر مازندران مانند بلده، همچنان بافت گلیم ایرانی رواج دارد.  بازار بزرگ فروش آنها همچنان شهرهای بزرگی چون ساری هستند.

گلیم سنندج

سنندج هم یکی از مهم ترین مراکز بافندگی فرش و گلیم ایرانی است. چنان که فرش های سنه و حتی بعضاً گره سنه در زمانی بسیار معروف بوده است. سیاست های برخی شاهان ایرانی مبنی بر کوچ کردها و سکونت اجباری آنها در شمال و شرق ایران هم موجب شد تا آنها با خود فرهنگ بافندگی را به شهرهای مختلف ببرند.

نتیجه این کوچ را در شمال خراسان و مناطق غربی مازندران به خوبی می توان دید. اما خود سنندج همچنان یکی از قطب های بافت گلیم در ایران است. گلیم های سوماک سنندج با طرح لوزی های متداخل بافته می شود و بسیار چشم نواز هستند.

گلیم سیرجان

سیرجانی ها خودشان را پایتخت گلیم جهان می دانند. این ادعا چندان هم بی دلیل نیست. آنها نوعی از گلیم را می بافند که بی نظیر است. گلیم «شیریکی پیچ» که سبک خاصی از بافت گلیم است. هر چیز بافتنی حاصل درهم آمیختگی تار با پود است. انواع فرش ها و زیراندازها با کمک پود شکل می گیرند و تصویر نهایی محصول حاصل کار پود است. خرید صنایع دستی

گلیم هرسین

هرسینی ها نوعی گلیم ذهنی باف دارند که کم از فرش تبریز ندارد. گلیم هرسین از پشم بز که با رنگ های سفید و سورمه ای اش شهرتی جهانی دارد و ثبت جهانی هم شده است.

بلوچ های ایران هم تکنیک خاصی برای بافت گلیم ایرانی دارند. آنها حاشیه گلیم های را از موی بز می بافند و معتقدند موی بز موجب می شود عقرب روی گلیم نیایید. این مسئله برای مردمی که در کپر و فضای باز زندگی می کردند، نکته بسیار مهمی است.

گلیم زرند

گلیم زرند دارای بافت چاک دار کوچک است. بیشتر کار عناصر ترک زبان شاهسون است که تعداد زیادی از آن ها در این منطقه مقیم شده اند. گلیم های زرند، دراز، باریک و با دوامند. طرح های قراردادی با گل و گیاهی با مو خزنده و گاهی به صورت طرح لوزی مشبک یا دو تا سه ترنج در هم هستند.

گلیم ترکمنی

گلیم ترکمنی سبک و محکم است. در این گلیم ها رنگ مهمترین عامل است و رنگ قرمز با سایه روشن های مختلف نقش ویژه ای دارد، رنگ های دیگر نارنجی، آبی، سبز و گاهی زرد است. این رنگ های متضاد هماهنگی زیبایی به وجود می آورند.

گلیم مسند عنبران

این نوع گلیم در عنبران، اردبیل بافته می شود و می توان گفت نقش های این گلیم از شیریکی پیچ اقتباس شده است و معمولاً ترنجی در وسط آن کمتر دیده می شود و گل متن که کشمیری نام دارد سراسر آن را با تکرار پر نموده است و گل های دیگری که در این گلیم عنبران به کارمی رود عبارتند از: خارا، گل شاه عباسی، گل گرمایی، جفت گل و یک حاشیه در این گلیم وجود دارد که حاشیه چرخی و دیگری حاشیه وکیلی نام گرفته اند.

کاربردهای انواع گلیم ایرانی

گلیم ها با توجه با قیمت و همچنین ابعادشان گزینه مناسبی برای پوشاندن کف آشپزخانه ها و اتاق کودک هستند. استفاده از انواع ماشینی آن ها هم دست هر دیزاینری را برای طراحی یک فضای سنتی یا مدرن باز می گذارد. به هر حال شما با قیمت کم می توانید محصولات متنوعی را در خانه تان قرار دهید.

همچنین ابعاد متنوع آنها هم برای طراحی فضای داخلی بسیار مناسب است. گلیم فرش ها از ۲ تا ۱۲ متر در بازار موجود هستند؛ اما گلیم های دستباف عمدتاً ابعاد کوچکتری دارند. 

مزایا و معایب خرید گلیم ایرانی

• مهم ترین ایرادی که گلیم های برای پوشاندن کف خانه ها دارند، مسئله سرامیک است. این زیرانداز برای چادرهای ایلی و عشایری طراحی شده بود؛ ولی روی یک سطح صاف و صیقلی چون سرامیک و پارکت های امروزی، بسیار مستعد سر خوردن است. برای همین اگر برای خانه تان گلیم می خرید باید فکری هم برای ایجاد اصطکاک میان آن و کف خانه بکنید. 

• مسئله بعدی شناخت گلیم دستباف از گلیم ماشینی است. این روزها گلیم های ماشینی هم تولید می شوند و باید بدانید که چگونه این دو را از هم تشخیص دهید. اما در مقابل گلیم ها به دلیل قیمت ارزان شان بسیار مورد استقبال هستند.

• این زیراندازها همیشه جواب های قابل قبولی برای پوشاندن نقاط عجیب و غریب خانه ها هستند. زیرا برای استفاده حداکثری از زمین خانه های طرح های نامتوازن در آن ها اجرا می شود.

برای همین معمولا در خانه هایی با گوشه های متعددی مواجه هستید که نمی توان آن را با قالی و قالیچه پوشاند؛ برای همین گلیم ها با توجه به تنوع ابعادی شان بهترین گزینه برای این مسئله هستند.

گلیم فرش ماشینی

با توسعه کارگاه های فرش ماشینی، تنوع فراوانی هم در تولید محصولات دیگر نظیر گلیم هم پدید آمد. حالا گلیم فرش به عنوان یک گلیم ماشینی محصولی محبوب در میان خانواده های ایرانی است. این گلیم فرش ها تنوع طرح و نقش بیشتری دارند و با توجه به قیمت شان یک گزینه به صرفه به شمار می روند.

اگر به دیزاین مدرن خانه یا محل کارتان علاقه دارید، می توانید سراغ گلیم فرش ها بروید؛ چرا که آنها با توجه به طرح و نقشه های متنوع شان در دسته فرش های مدرن جای می گیرند. علاوه بر آن تراکم بافت آنها که اغلب ۴۰۰ شانه هستند، کیفیت بهتری از یک گلیم را به شما می دهند و در شست وشو و همچنین در برابر آلودگی ها مقاوم تر هستند. این گلیم فرش ها وزن سبکی هم دارند و جابه جایی آنها راحت تر است.

صنعت گردشگری در دنياي كنوني  ، نقش موثري در توسعه ملي دارد و يكي از منابع درآمدي كشورها محسوب مي شود. كه در كنار آن خرید صنايع دستي مي تواند. در توسعه توريسم و مبادلات فرهنگي مؤثر باشد. یکی از بخش های مهم اقتصادی و فرهنگی در ایران، حوزه صنایع دستی و هنرهای سنتی است. که ابزاری قابل توجه برای صادرات کالا، اشتغال زایی، جذب توریسم و بالا بردن سطح تولید ملی به شمار می رود.

کشور ایران از اقوام و آداب و رسوم مختلف تشکیل شده. که هر کدام از این اقوام با توجه به تاریخ و فرهنگ خود، در صنایع دستی و هنر های سنتی استعداد و پتانسیل های خاصی دارد. در واقع صنایع دستی پلی میان اقتصاد و فرهنگ است. و با توسعه آن، نه تنها به اشتغال زایی و اقتصاد کمک کرده ایم. بلکه گام بلندی در جهت معرفی فرهنگ اصیل ایرانی برداشته ایم.

چرا صنعت گردشگری در رشد اقتصادی مهم است؟

گردشگری، بزرگترین مجموعه ی خدماتی جهان است. که روز به روز بر عرصه های کاری، ابعاد و اهمیت آن افزوده می شود. و طبعاً جایگاه رفیع تری را در اقتصاد جهانی به خود اختصاص می دهد. امروزه گردشگری که از آن با عنوان «صنعت گردشگری» هم یاد شده است.در برخی از کشورها که به مرحله ی توریسم صنعتی رسیده اند.سهم بسیار بالایی را در «تولید ناخالص ملی» و درآمدهای ارزی کسب کرده است.

ضمن آن که بعضی از ممالک دیگر هم به موفقیت های چشم گیری در این زمینه دست یافته اند. .

بررسی آمار ورود گردشگران خارجی به ده کشور فرانسه، اسپانیا، ایالات متحده ی آمریکا، ایتالیا، ترکیه، انگلستان، کانادا، آلمان، مکزیک و چین که طی سال های اخیر بیشترین گردشگر بین المللی را داشته اند. و نیز بررسی سیر صعودی و روند. رو به تزاید ورود توریست بین المللی به ممالکی همچون تایلند، یونان، مالزی و هند مؤید این امر است.

که تقریباً بین کشورهای دارای آثار تاریخی و باستانی و جاذبه های طبیعی و زیست محیطی در برنامه های دراز مدت، میان مدت و حتی کوتاه مدت خود مقوله ی گردشگری را بسیار مورد توجه قرار داده.

و با سرمایه گذاری های ملی و قایل شدن تسهیلات لازم و بستر سازی برای جذب سرمایه گذاری توسط شرکتهای فرا ملیتی و بین المللی به درآمد. ارزی سرشار حاصل از این رهگذر برای توسعه ی پایدار، رشد متوازن و ترقی روزافزون چشم دوخته اند.

بررسی

از سوی دیگر بررسی های به عمل آمده در زمینه ی تعداد رو به فزونی گردشگران داخلی و حتی گردشگرانی که در طولی روز به بازدیدهای تفریحی و بازرگانی می پردازند، نشانگر سیر صعودی و رشد چشمگیر گردشگری در تمامی سطوح با گرایشی های جهانی، منطقه ای، ملی و حتی گردشگری با مقاصد کاری و یا دیدار و بازدید از مراکز تفریحی است.

بررسی آمارهای مربوط به بازدید توریستهای خارجی و حتی گردشگران داخلی از مراکز تولید صنایع دستی در کشورهایی همچون تایلند، هند، چین و مالزی و نیز دقت نظر بر روی ارقام فروش آثار گوناگون هنرهای صناعی به گردشگران، نشانگر آن است که صنایع دستی یا هنرهای صناعی که یکی از مظاهر فرهنگی و هنری محسوب می شود، می تواند عامل مهم و حتی موجبی برای جلب و جذب گردشگران به حساب آید، چرا که هر اثر صنایع دستی بازگو کننده ی خصوصیات تاریخی، اجتماعی و فرهنگی یک کشور و حتی منطقه و محل تولید است و می تواند در شناساندن هنر اصیل و بومی و فرهنگ نقش اساسی ایفا کند.

بررسی های سه دهه ی پایانی قرن بیستم میلادی تا به امروز، این واقعیت را مطرح کرده است که خرید سوغات آن هم سوغاتی ماندگار و با هویت که ضمناً نشانه ها و علایم و نمادهایی از کشور و یا مکان موضوع بازدید را به همراه داشته باشد، نه تنها تکمیل کننده ی سفر و بازدیدهای گردشگران است بلکه گاه جاذبه ای فراتر از مکانهای تاریخی و باستانی در توریستها ایجاد می کند.

چگونه صنایع دستی میتواند بر صنعت گردشکری تاثیر گذار باشد؟

خرید یادگاري و به خصوص صنایع دستی از فعالیت هاي جدایی ناپذیر گردشگران می باشد. در نتیجه، باید به منظور رویارویی با تقاضاي گردشگران، صنایع دستی مناسب و شایسته تولید و عرضه شود. یکی از عواملی که موجب رضایت و خشنودي گردشگران می شود. خرید صنایع دستی با کیفیت و اصیل است. عرضه صنایع دستی به گردشگران هم چنین موجب رشد و شکوفایی اقتصاد جامعه محلی می شود. و تراوش و نشت درآمدها را کاهش می دهد. در این امر، زنان جامعه میزبان نیز می توانند. سهم عمده اي را بهره مند شوند.

بنابراین، باید اقداماتی در جهت بهبود عملکرد صنایع دستی صورت پذیرد. و از آن حمایت خاصی شود. در این راستا می توان به جامعه محلی و به خصوص زنان، در جهت اشتغال در زمینه صنایع دستی اعتبارات مالی تخصیص داده شود. آموزش هاي لازم به افرادي که در این زمینه مشغول هستند. داده شود. تا بتوانند صنایع دستی کاربردي، باکیفیت، اصیل، و مورد دلخواه گردشگران تولید کنند. هم چنین، فناوري هاي لازم نیز در اختیار تولیدکنندگان قرار داده شود. تا بخشی از مراحل تولید تسهیل و تسریع یافته و به کاهش قیمت محصولات بیانجامد.

مسئولان باید مواد مرغوب و طبیعی را در دسترس تولیدکنندگان قرار دهند. در نهایت، تحقیقاتی در زمینه علایق و نیازهاي گردشگران صورت پذیرد و نتایج تحقیقات به تولیدکنندگان منعکس شود. تا آنان بتوانند. صنایع دستی خود را با خواسته هاي گردشگران تطبیق دهند. که این خود منجر خریدهاي مضاعف گردشگران و فروش بیش تر شده. و در نهایت به رشد و شکوفایی صنایع دستی می انجامد. هم چنین، هتل ها و مراکز اقامتی باید غرفه هایی را تدارك ببینند تا در آن ها صنایع دستی محلی عرضه شوند.

آژانس مسافربری

آژانس هاي مسافرتی باید تورهایی را تدارك ببینند. تا گردشگران را به مکان هایی که در آن جا صنایع دستی ساخته می شوند. ببرند تا گردشگران از نزدیک هنرمندان و مراحل ساخت صنایع دستی را مشاهده نمایند. ایجاد کاتالوگ هایی که در آن ها کلیه اطلاعات مربوط به صنایع دستی نظیر کیفیت، طرح، اصالت، کاربرد، و غیره و هم چنین اطلاعات مربوط به تولیدگران درج شده است. نیز می تواند موجب ترویج صنایع دستی شود. برگزاري جشنواره هاي صنایع دستی و دعوت از هنرمندان بومی نیز می تواند. موجب انگیزش گردشگران به سفر شود.

A carpet is a type of carpet without piles, which is created by the contact of taropods with each other. Usually, its warp is cotton and wool, and sometimes it is silk, and its weft is made of wool, fluff and silk threads. This carpet has different names in Persian language. Galim in Afghanistan - Gilim in Ukraine - Badas in the Caucasus - Liat in Syria and Lebanon - Chilim in Romania as well as Kilim in Turkey, Poland, Hungary and Saudi Arabia are among the different names.

The history of carpet weaving

Since ancient times, humans have used  the skins of the animals  they hunted to cover and protect the body against weather changes and as a mattress, and gradually with the spread of animal husbandry and wool spiing, weaving became popular among primitive tribes and is one of the It was considered the first tribal arts and crafts.kilim bag

Although it is not clear where and by which people and tribes the first cloths were woven, which coincided with the begiing of kilim weaving, but based on archaeological excavations, there are evidences of weaving among the inhabitants of the Iranian plateau and neighboring lands. Obtained. For example, in the southeast caves of the Mazandaran Sea (Kinzwar Cave and Hutto near Behshahr), traces were found that prove that the people of this region used to raise sheep and goats and spin their wool and hair 8000 years ago.

Also, an 8000-year-old piece of fabric woven from goat hair was found on the shores of the Mazandaran sea, and a 6000-year-old linen cloth was found in Susa.

With all these evaluations, it is not possible to provide an exact date for the kilim . The oldest discovered kilim in the world called Pazyrik belongs to 350-500 BC.

kilim weaving was an introduction to kilim weaving. The date of the begiing of kilim weaving has been estimated at 1500-2000 BC, it can be said that the date of the begiing of carpet weaving was around 3000-5000 BC.

kilim weaving machines

In general, there are four types of tissue devices:

A- Simple woven kilim 
The simple woven kilim machine is made of an auxiliary piece of wood and the kilim is woven uniformly on it. The back and the surface of this type of kilim are the same and both surfaces can be used.

B- The spiing kilim weaving
machine has four cages. Each layer is moved by means of bows. In this type of weaving, all the threads are passed from layer to layer. The weaving proceeds in the same way. On the back of the rug, additional wefts are placed on top of each other, and for this reason, the result will be a strong and thick rug with a different back and face, which can only be used on one side.

C- Jajim weaving
machine Jajim weaving machine has four cages and several bows. The main difference between Jajim and other types of rugs is the color of its threads, which are effective in the emergence of pattes like a weft.

D- Needle kilim (sumak) The  needle kilim 
machine  has a needle and is generally similar in appearance to a simple kilim weaving machine. In this weave, extra wefts remain free at the back of the kilim . The texture of this type of kilim is between Nomads are very common. It is often used for decoration.

Before buying iran handicrafts rugs, it is better to be familiar with its types of texture.  

Types of kilim fabrics in Iran

Shiriki Pich (Shirki Pich):
Shiriki Pich is the name given to it by the nomadic and rural weavers of Kerman. It looks like a kilim and is woven with knots like a kilim , and unlike other types of rugs, the weft complements and highlights its pattes. The weft only coects the threads to each other and is hidden behind the meat (piles) of the rug and caot be seen. Pattes are created by means of a knot that is tied on the thread. The text knot, with the help of which the colored thread passes over the two threads and is tued back and passes under the main thread and creates a knot. The second knot is the diving knot. In this knot, the colored weft is placed twice Two threads are placed and it creates a wider line. After finishing the knotting operation, wefting is done in each row and a conflict is created between the weft and the knots.

Shiriki Pich motifs rise above the geometric limit and sometimes achieve balance and harmony from the combination of asymmetric motifs. The motif of the jake plant can be seen among the twisted Shiriki motifs, in which two round flowers are embedded, which are symmetrical to each other. The borders are often chained and composed of a repeated geometric shape, which are placed between two parallel lines. They are called circular margins. The flower is a Kashmiri text that fills the whole text with its repetition. Other motifs that are common in the texture of this product are: Kara, Shah Abbasi flower, Kermani flower and Jaft flower. The chosen colors of Shiriki Pich weavers are usually dark colors. Another type of border is the wakili border, which is usually red in the middle of the small circles inside the flower and its background is green.

Vai:
Vai is a rug-like rug that is produced without a plan and mentally by the women and girls of the Mughan Plain and the nomads of the suburbs of Ahar, Arsbaran and Mishkin Shahr (in East Azerbaijan Province). which is printed on it is an indicator of the environment and its reflection in the minds of nomadic women and girls. Most of the motifs are influenced by the shapes of animals and wild animals of the region, and the main motifs of animals are deer, deer, wolf, herd dog, turkey, chicken and Roosters, cats, snakes, eagles, sheep, tigers, camels, foxes, jackals, peacocks, and local birds that are woven in simple geometric pattes.

Vaish colors have a lacquered background, navy blue, cream, white, onion and light blue with animal designs in the middle and a maximum width of 20 cm on the sides.

Glimcheh:
It is another type of Iranian rugs that is prepared in Bijar and the surrounding villages of Sanandaj using weaving method and other raw materials. Its difference from ordinary rugs is that it is small and its motifs are more diverse than rugs, as Kurdistan rugs mostly have simple shapes and their motifs are mostly in the form of horizontal lines, while Kurdistan rugs often have diverse motifs.
In the villages of the sari parts, a type of kilim is woven with cotton thread and wool weft in the dimensions of 70 x 110 cm.

Zylo:
In most rural areas, it is woven with cotton thread and is mostly   used as a summer undergarment. In most places, Zylo is woven with weaving machines, but in the rural areas of Tehran, Saveh, Kashan and Yazd cities. It is woven in the same way as a rug. It has a rough appearance and caot be compared with other types of rugs in terms of variety of colors and pattes. The main raw material of zilo bafi is spun cotton thread, and usually 6 to 8 threads are placed next to each other in one layer and are spun and used for weft.

Pelas or Pallas:
It looks like a coarse rug and is produced in some areas, such as Yazd.

Masnad:
In the villages of Namin sector of Ardabil city, a type of kilim with small dimensions (100 x 150 cm) is woven, which is called Masnad, and its weaving history reaches 50 years in this place. Musnad has local designs and has special elegance and beauty.

Jol:
In the begiing, there are designs in the form of needlework, on which a simple background texture is sewn after completion. These types of fabrics can be used on one side and have a back and a front. The gel is used to cover the sweaty ends.

Sajjadah:
It is woven only for praying and has a role close to that of a kilim altar, and due to its small size and lightness, the prayer person can carry it with him.

برچسب: نویسنده: مهتاب تاريخ: دوشنبه 6 شهريور 1402 ساعت: 13:16